مقدمه:
همانطور که می دانید در پزشکی برای درمان بیماری ها فرایند زیر را انجام می دهند:

شناسایی  ←   تشخیص   ←   درمان

مثلا برای شناسائی از عکس، بازی و آزمایش استفاده می کنند نتیجه آزمایش را تحلیل می کنند تا بیماری تشخیص داده شود و بعد از آن درمان آغاز می شود پس از مدتی مجددا فرایند شناسائی تکرار می شود و خروجی آن تحلیل می شود تا نقش و میزان تأثیر درمان مشخص شود و در صورت نیاز، تغییراتی در روش درمان انجام می دهند، برای یادگیری هم همین فرایند انجام می شود.

تدریس و آموزش یک مطلب   ←  مطالعه دقیق و یادگیری مطلب آموزش داده شده   ←  آزمون و سنجش کیفیت یادگیری

تحلیل نتایج آزمون و شناسائی نقاط ضعف و قوت:

اگر بعد از سنجش، تحلیل آزمون انجام نشود و نقاط ضعف و قوت دقیقا مشخص شوند انگار از آزمون استفاده ای نشده است در مقایسه با مثال بالا مثل کسی می ماند که به بیمارستان مراجعه می کند و عکس برداری و آزمایش های لازم را انجام می دهد اما برای تحلیل این آزمایش ها، شروع درمان به پزشک مراجعه نمی کند. شاید با این مثال جایگاه ویژه تحلیل آزمون را متوجه شده باشید در این متن به شیوه تحلیل آزمون و نکاتی که باید به آن توجه داشت را بررسی می کنیم.

نکاتی که در هنگام تحلیل آزمون باید به آن توجه داشت:

1- بعد از برگزاری آزمون چند دقیقه ای استراحت کنید که، آمادگی ذهنی برای تحلیل آزمون داشته باشد و کم حوصله نباشید.
2- بعضی از دانش آموزان به محض اینکه متوجه می شوند سؤال را به درستی پاسخ داده اند دیگر جواب تشریحی را نگاه نمی کنند این کار جلوی افزایش اطلاعات شما را در آن موضوع می گیرد سعی کنید نگاهی اجمالی به پاسخ تشریحی سؤال بیاندازید گاهی با یک رابطه جدید و یا نکته جدید آشنا می شوید اینکار باعث می شود نهایت استفاده را از آن سؤال ببرید و چیز جدیدی یاد بگیرید.
3- اگر سؤالی را رها کرده اید دو حالت دارد یا اینکه به کل از حل آن ناامید بوده اید و یا اینکه پس از مقداری تلاش از حل آن صرفنظر کرده اید هنگام تحلیل سعی کنید به صورت کامل حل سؤال را نگاه نکنید. صرفا ایده حل را نگاه کنید و سعی کنید خودتان سؤال را حل کنید با اینکار جلوی تنبل شدن ذهنتان را می گیرید و پس از مدتی صرفا یک جرقه کوچک برای حل هر سؤال کافی است تا بتوانید پرسش ها را حل کنید.
4- اگر سؤالی را به اشتباه پاسخ داده اید:
1-4 – مبحث آن سؤال را دقیقا مشخص کنید
2-4 – دلیل نادرستی پاسختان را مشخص کنید. مثلا یکی از دلایل زیر :
الف : اشتباه محاسباتی
ب : اشتباه دیدن عددهای صورت مسئله
ج : تصور نادرست از یک مفهوم یا یک مبحث
3-4 – کاری کنید که این اشتباه دیگر تکرار نشود.
مثلا اگر اشتباه محاسباتی کرده اید خودتان را مجبور کنید که حدود 10 مسئله محاسباتی از آن مبحث حل کنید اگر مفهومی را به خوبی متوجه نشده اید باید آن مطلب را دوباره بخوانید. در کل تلاش کنید آن اشتباه دیگر تکرار نشود هر چقدر برای اینکار وقت بگذارید ایرادی ندارد یعنی درمان به خوبی انجام شده است.
5 – اگر پاسخ دهی به یک سؤال را به درستی شروع کرده بودید اما نتوانسته اید حل را تا پایان ادامه دهید حتما روی آن سؤال وقت زیادی بگذارید و به راحتی از آن رد نشوید اینکه روش حل سؤال را درست تشخیص داده اید یعنی توان حل آن سؤال را داشته اید پس سعی کنید ضعفتان را دقیقا مشخص کنید که چرا نتوانسته اید به حل درستتان ادامه بدهید از تحلیل سؤالات این پرسش ها جایگاه ویژه ای دانرد حتما سعی کنید ضعفتان را در آن موضوع برطرف کنید.
6- در برخی کتاب ها برای هر سؤالی فرمول و رابطه جدید ارائه کرده اند این رابطه ها در حالت ها بسیار خاصی قابل استفاده هستند تجربه نشان داده در کنکور سراسری اغلب سؤالاتی مطرح می شود که نیازی به حفظ بودن این روابط نیست پس برای حفظ کردن این روابط دقت و انرژی تان را صرف نکنید تلاش کنید روش بدست آوردن آن رابطه را متوجه شوید صرفا همین نکته کافی است.
7- در برخی جواب های تشریحی شاهد مشکل ها، تصاویر و یا رابطه های بسیار زیبائی هستیم که حاصل تجربه معلم ها و دبیران با تجربه است این شکل را حتما در خلاصه نویسی هایتان اضافه کنید مثل یادیارها (ملخ ها: کتاب های عطار)
امیدواریم از این به بعد پس از آزمون تحلیل آنرا جدی بگیرید و نکات جدید و اطلاعات جالبی به دانسته هایتان اضافه شود.